<P><I>Wat is kenmerkend voor de ja, maar-levenshouding? </I><br> ‘Kreten als ‘dat kan ik niet’, ‘daar ben ik te oud voor’ of ‘wat kost dat wel niet’. Anders gezegd: geen beslissingen durven nemen, het vermijden van fouten, het uit de weg gaan van risico’s en het voor velen beklemmende idee dat het volgen van je hart en je emoties ook angst en onzekerheid kunnen oproepen. Op bedrijven en organisaties toegepast: een gesloten cultuur, roddelcircuit, je indekken. Het politieke spel van de machtsverhoudingen is belangrijker dan de resultaten. Ja, maar… is ook wel kenmerkend voor Nederland. We zijn een beetje zeikerds. Als we twee keer tweede worden op een WK voetbal, dan is dat niet goed genoeg. Terwijl we het als ondernemend land juist uitstekend doen. Het omgekeerde van ja, maar… is de ja, en- houding. Die staat voor openheid, resultaatgerichtheid, ervoor gaan. Dat is een kwaliteit en duidelijk iets anders dan met alle winden meewaaien.'</P> <P><I>Ja, maar met het uiten van twijfels en met bescheidenheid is toch niks mis?</I><br> ‘De goeie kant van de ja, maar-houding uit zich in positieve twijfel. Denk aan wat bijvoorbeeld advocaten, journalisten, boekhouders, controllers in de industrie doen. Ook or-werk is een gezonde mix van controle en argwaan. Maar als ja, maar… het enige is wat je doet, ben je bezig met stroperig denken over het leven. Dat is iets anders dan echt leven. Kenmerkend voor het Nederlandse model is ook dat iedereen overtuigd en geconsulteerd moet zijn voordat de uitvoering begint. We hebben allemaal een mening en er is altijd overal draagvlak voor nodig. Daar voelen we ons prima bij, maar het kan ook killing zijn: het haalt de vaart en de dynamiek er uit.’ <I>Gebruiken bedrijven de ja, maar-cultuur ook om niks aan loopbaanontwikkeling en innovatie te hoeven doen?</I> ‘Komt zeker voor. Ik zou zeggen: maak dat je wegkomt bij zo’n bedrijf. Zo’n baas gebruikt het potentieel van zijn medewerkers niet. Dat soort bedrijven blijft hangen in de achterhoede en is gedoemd te mislukken. Maar als je vastigheid bij je baas het belangrijkst vindt, zeur dan ook niet over een gemiste carrière. Een burn-out is soms niet het gevolg van stress en overmatig hard werken, maar juist van een gebrek aan stress. Burn-out is de prijs die betaald wordt voor vervéling!'</P> <P><I>… Of van angst om een sprong in het diepe te wagen?</I><br>’Vaak hoor ik mensen zeggen: als ik mijn angst heb overwonnen, zet ik de stap naar iets nieuws. Dan is mijn antwoord: doe het wanneer je bang of onzeker bent. Om te veranderen in je loopbaan, om op iets nieuws te stuiten, moet je durven dat soort periodes van onzekerheid lang aan te houden, en open te staan voor het nieuwe. Je creëert daardoor een vacuüm. Het groter het vacuüm, des te groter de aantrekkingskracht op ideeën.'</P> <P><I>Bedrijven willen werknemers van de ja, maar… naar de ja, en-houding brengen. Wat is de rol van het management? </I><br> ‘Je niet beperken tot het leidinggeven aan veranderingen, maar zelf het goede voorbeeld zijn. Je moet zelf de verandering zijn! Wees zelf sober als je soberheid onder je medewerkers bepleit. Leiders met een rechte rug hebben we nodig. De meeste werknemers deugen echt wel. Die gaan als vanzelf mee als de leider open, eerlijk en dienstbaar is. Helaas zie je daarin nog veel hypocrisie. Veel managers zijn ongelooflijk knap in het demotiveren van mensen, ook van or-leden. Wanneer je als directeur met een wetmatig stelsel als de or te maken hebt, benut er dan ook de mogelijkheden van. Ga met je goeie mensen de toekomst van je bedrijf verkennen. Het is toch ontzettend raar als je dat niet doet?'</P> <P>Meer informatie: <A href="http://www.ja-maar.nl">www.ja-maar.nl </A></P> FNV Formaat organiseert op 26 februari een studiedag, waarop Berthold Gunster als spreker zal optreden. Kijk op: <A href="http://www.fnvformaat.nl/Producten%20en%20diensten/Cursus%20en%20training/Open%20aanbod/Anders%20van%20Formaat/Ja-Maar,-d-,,-d-,,-d-,,-d-,%20dag%2026%20februari%202008.aspx">Ja maar-dag</A>