De Arbeidstijdenwet (ATW) is van toepassing op alle sectoren van het bedrijfsleven en op het overheidspersoneel. De doelstelling van de wet is tweeledig. Op de eerste plaats bevat de wet voorschriften voor arbeids- en rusttijden die de werkgever in acht moet nemen met het oog op de veiligheid, gezondheid en het welzijn van de werknemers.
1ste kop
Op de tweede plaats bevat de wet voorschriften die gericht zijn op de combinatie van arbeid en zorgtaken, en andere verantwoordelijkheden buiten de arbeid. Hierbij kan gedacht worden aan scholing, of een vaste vrije avond om te sporten.
Behalve grenzen die gelden voor werk- en rusttijden bevat de wet een aantal bepalingen over aanverwante onderwerpen. Zo zijn bepalingen opgenomen over het verbod op kinderarbeid, de relatie van arbeids- en rusttijden met het algemeen ondernemingsbeleid, de registratie van arbeids- en rusttijden en de arbeid rond zwangerschap en bevalling.
2de kop
De Arbeidstijdenwet is in 1995 tot stand gekomen uit vroegere “Arbeidswetten” en vormde destijds een vereenvoudigingsoperatie waarbij verschillende wetten zijn ingetrokken. Per 1 april 2007 is de ‘nieuwe Arbeidstijdenwet’ in werking getreden. Deze wet bevat vereenvoudigde regels en heeft de mogelijkheden voor werkgevers en werknemers om collectieve en individuele afspraken te maken over arbeidstijden en rusttijden verruimd.
3de kop niet in TOC
In 2012 is de nieuwe Arbeidstijdenwet geëvalueerd (‘Veranderende arbeidstijden?’) en is geconcludeerd dat het effect van de vereenvoudiging van de Arbeidstijdenwet in de prak- tijk beperkt is. In 2015 is de Wet Modernisering regelingen voor verlof en arbeidstijden in werking getreden, waarmee belemmeringen in de Wet arbeid en zorg (WAZO) en de Wet aanpassing arbeidsduur (WAA) zijn weggenomen. De nieuwe regels hebben tot doel om het combineren van werk en zorg eenvoudiger te maken.
Naast de Arbeidstijdenwet is het Arbeidstijdenbesluit (ATB) belangrijk. Hierin worden uitzonderingen en aanvullingen opgenomen op de Arbeidstijdenwet voor bepaalde categorieën werknemers, voor bepaalde sectoren en voor een aantal specifieke situaties.
4de kop
Tot slot is de Arbeidstijdenrichtlijn (2003/88/EG) van belang. Deze Europese richtlijn is vanaf 2 augustus 2004 van toepassing en bevat onder meer regels met betrekking tot arbeidstijd, pauzes en nachtarbeid. Op Europees niveau is gedurende een aantal jaar gediscussieerd om de richtlijn aan te passen aan de moderne arbeidsmarkt. Aan deze besprekingen is in 2017 een einde gekomen door een interpretatieve mededeling over de Arbeidstijdenrichtlijn door de Europese Commissie.
